Ani bebek ölümü sendromu

Ani bebek ölümü sendromu, nedenleri halen tam anlaşılamamış bir klinik durumdur. Ancak alınabilecek bazı basit önlemler ile riski azaltılabilir. Bu durumun sıklığının azaltılmasında anne babaların eğitimi büyük önem taşır...


“Ani bebek ölümü sendromu”, bir yaşının altındaki bebeklerde görülen, klinik ve laboratuar olarak nedeni bulunamayan, otopside tanı koyduracak anormal bir durumun saptanmadığı bebek ölümlerini tanımlar.

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yeni Doğan Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. ipek Akman, “ani bebek ölümü sendromu” gelişimi için risk faktörü kabul edilen nedenleri şöyle özetliyor:

* Bebeğin yüzüstü yatıyor olması

* Bebeğin yumuşak yüzeyde yatıyor olması

* Bebeğin ebeveynleri ile aynı yatakta yatıyor olması

* Annenin hamilelikte sigara içmesi

* Prematürelik ve/veya düşük doğum ağırlığı

* Bebeği çok giydirme veya odayı çok ısıtma sonucu aşırı ısınma

* Erkek cinsiyet

Önlemler
Normal koşullarda, uyku sırasında bebeğin yüzü yumuşak bir yüzeyle örtüldüğünde bebeğin oksijensiz kalması sonucu uyanması ve başını çevirerek düzenli nefes almayı sürdürmesi beklenir. Ancak bazı bebeklerde bu durum gerçekleşmez ve sonuçta bebek ölümü görülebilir. Doç. Dr. ipek Akman, “ani bebek ölümü sendromu” riskine karşı alınabilecek önlemleri şöyle sıralıyor.

Bebek uyurken sırt üstü yatırılmalı
ABD’de, 1992 yılında, “ani bebek ölümü sendromu”nu önlemek için sırtüstü yatış pozisyonuna geçilmesi ile sendromun sıklığı %40 azaldı. Ailelerin, bebekleri uyurken yan veya tercihen sırtüstü yatırması gerekir. Ailelerde sırtüstü yatış pozisyonu nedeniyle bebeğin kusması halinde kusmuğunun akciğerlere kaçacağı korkusu olabilir, ancak yapılan araştırmalarda yatış pozisyonunun değişmesinden sonra bu problemde bir artış gözlenmemiştir. Bebek uyanıkken ve ebeveynleri yanındayken yüz üstü yatırılabilir. Bu şekilde bebeğin omuzları kuvvetlenir ve baş arkasında sürekli yatmaya bağlı düzleşme olması önlenebilir.

Bebeği sert yatakta yatırın
Bebekleri yumuşak yatak, su yatağı, yastık, yorgan veya kuzu postu gibi yüzeylere yatırmak çok yanlıştır. Bebek battaniye ile örtülecekse, gece battaniyenin bebeğin yüzünü kapamasını önlemek için, battaniye göğüs seviyesine kadar gelmesi ve uçlarının çarşafla birlikte yatağın altına doğru kıvrılması gerekir. Bebeklerin ebeveynleri ile birlikte aynı yatakta yatmaları da risklidir.

Annenin sigara içmemesi gerekir
Ani bebek ölümü sendromu ile ilgili yapılan tüm araştırmalar; hamilelikte ve doğum sonrasında sigara kullanımının riski arttırdığını açıkça ortaya koymaktadır.

Aşırı ısınmasını engelleyin
Ani bebek ölümü sendromu kış aylarında daha sık görülür. Özellikle yüzüstü yatan, çok giydirilen ve battaniye ile örtülen bebeklerde riskin artabileceği unutmayın.

Prematüre ve/veya düşük doğum ağırlığı olan bebeklerde apne monitörleri kullanılabilir
Prematürelerde ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde sendrom riski daha yüksektir. Bebek ne kadar erken doğduysa ve ne kadar küçükse risk o denli fazla olur. Bazı prematürelerde solunum duraklaması (apne) ve kalp hızında yavaşlama (bradikardi) olabilir. Bu bebekler eve taburcu edilirken apne monitörü verilmesi uygun olur.

Ani bebek ölümü sendromu, nedenleri halen tam anlaşılamamış bir klinik durumdur. Ancak alınabilecek bazı basit önlemler ile riski azaltılabilir. Önemli bir sağlık sorunu sayılması gereken bu durumun sıklığının azaltılmasında annelerin ve babaların eğitimi büyük önem taşır.

Mavi forum

Bebeklerin uyku düzeni

Bebeğinizin uyuma ve beslenme zamanı ve süresi bu dönemde giderek daha düzenli bir hal almaktadır. İki beslenme arası zaman 3 saate hatta daha fazlasına uzar. İki aylık bebekler, doğum tartısı ve başka kimi faktörlere de bağlı olarak, gece uyku saatlerini de artırırlar. İkinci ay artık bebeğinizi günlük aile düzeninize alıştırma zamanının da başlangıcıdır. Artık, geceleri yatmadan önce bebeğinizi uyandırıp son bir kez besleyebilir, sabahları onu uyandırarak güne sizin uygun gördüğünüz zamanda başlamasını sağlayabilirsiniz. Bebeğinizin, huzursuzluk ve ağlama dönemleri de artık daha düzenlidir; genellikle günün sonundadır ve huzursuzluğu kaka yapmayla sona erer. Bebeğiniz emmeye ve uyumaya kendini hazırlamıştır.



Dört aylık bebek ve uyku
Bu dönemde uyku konusunda temel sorun bebeğinizin gece uyku düzenidir. Dört aylık bebek, bırakıldığı yerde uyumalı, ve uykusu ortalama 8 saat kesintisiz sürmelidir. Bebek için "kesintisiz uyku" nun anlamı, derin uykudan hafif/yüzeyel uykuya geçiş aşamalarını uyanmadan atlatmasıdır. Hafif uykuya geçen bebek, ağlar, sesler çıkarır, yatakta döner, ama unutmayın, tüm bunlar olurken hala uyumaktadır ve uyku içi bu geçiş aşamalarında kendi kendini sakinleştirerek/rahatlatarak derin uykuya geçmeyi öğrenmelidir. Bebeğin uyumayı “öğrenmesi” konusunda ailelere önemli bir görev düşüyor; bebeklerin mutlak anne baba desteğine ihtiyaçları vardır, ama anne-babaların genellikle yaptıkları, bebeğin sesini duyar duymaz onu kucaklarına alıp, kendi kendilerine derin uykuya geçmelerine engel olmaktır. Bu tür yanlış yaklaşım, 3-4 saatte bir hafif uykuya geçen bebeğin her seferinde uyanma ve beslenmeye alışması ve bunu rutin uykunun bir parçası olarak algılamasıdır. Bu alışkanlık bir yerleşti mi, ilerleyen aylarda değiştirmek çok daha zordur.


Yedi aylık bebek ve uyku
Her ne kadar bebeğiniz 7. Aya kadar geceleri kesintisiz 8-12 saat uyumayı "öğrenmiş" de olsa, oturmak, sürünmek, emeklemek gibi bu dönemde kazandığı yeni yetenekler, geceye de taşınacak ve kimi sorunlar çıkaracaktır. Yeni durum, gece uyanmalarını kolaylaştıracak, tekrar uykuya dalmayı güçleştirecektir.
Benzer güçlükler, gündüz uykuları için de geçerlidir. Anne-babaya düşen, 4. ayda yaptığımız önerileri tekrar uygulamaktır. 7 aylık bebek, kesintisiz gece uykusu yanında öğleden önce ve sonra birer kez olmak üzere toplam en az iki gündüz uykusu uyumalıdır. Uyumasa bile, bu saatleri yatakta kendi başına geçirmeyi öğrenmelidir. Buna sadece bebeğin değil, anne-babanın da ihtiyacı vardır.

Dokuz aylık bebek ve uyku
Daha önce söylediğimiz gibi, kazanılmış yeni yetenekler, uyumayı güçleştirmektedir. Dokuz aylık bebek, artık kendi kendine ayağa kalkabilir, geceleri de kalkacaktır, hem de siz onu uyuması için yatağına bırakıp odasından çıkar çıkmaz! Bu olay, belki on defa tekrarlanacaktır! Bu durumun üstesinden gelebilmek için "kararlı" olmalısınız. Tekrar tekrar ayağa kalkma ve ağlamalar üzerine onu yatağından alıp salona geçmeyin. Kesinlikle yataktan kalkmasına izin vermeyin, kararlılığınızı görsün, uyuması gerektiğini anlasın. Gece uyanmaları sırasında da aynı yöntemi uygulamalısınız.

9-12 ay
Bu aylarda muhtemelen bebeğiniz geceleri 10-12 saat ve gündüzleri iki kez yarım-2 saat uyuyor olacaktır. Size düşen ise yatma zamanı alışkanlıklarını bozmamasını sağlamak, kendi kendine uyuması için gerekenleri yapmak olmalıdır.

12-18 ay
Bu aylarda bebeğiniz günde 13-14 saat uyuyacaktır. 18 aylık olduğunda günde iki kez olan kısa gündüz uykularını öğleden sonraları yarım-iki saatlik tek uykuya indirebilir. Size düşen ise yatma zamanı alışkanlıklarını bozmamasını sağlamak, kendi kendine uyuması için gerekenleri yapmak olmalıdır.

18- 24 ay
Geceleri 10-12 saat, gündüzleri 2 saatlik bir öğlen uykusu yeterli olacaktır. Bu aylarda çocuğunuz oluşturduğunuz alışkanlıkları yıkabilmek için çeşitli hilelere başvurabilir.

Mavi forum

Çocuklar resimle ne anlatır

Alman Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikoloğu Özge Türk, çocukların resimle ne anlatmak istediklerini anlattı:

"Resim, çocuğun içsel dünyasını ortaya koyan, yani duygu ve düşüncelerini yansıtan bir araçtır. Yani, bilişsel ve duygusal süreçlerde neler olup bittiği, ev ya da arkadaş ilişkilerindeki sorunlar ortaya konabilir.

Resim, aynı zamanda çocuğun el-göz koordinasyonu, zihinsel kapasitesi yani gelişimi hakkında da bilgi verir.

Burada çocuğun yaşı temel alınmalıdır, her yaşın çizebileceği çizgi/resimler farklıdır, bunlar gelişimsel bir sürekliliği izlerler. İlk karalamalar 10-12'nci aylar arasında başlar. Çocuk kalem ve kağıt ile ilk kez karşılaşmaktadır."

Hangi yaşta hangi çizim?

"Yaş ilerledikçe karalamalar çizgilerin yerini alır. 2 yaşında bir çocuk yönü olmaksızın çizgi çizmeyi taklit eder. 2.5 yaşında yatay ve dikey çizgileri yapabilmektedir.

3 yaş çocuğu kabaca bir yuvarlak çizebilir. Bu yaş çocuğundan adam çizmesi istendiğinde tipik olarak büyük bir daire ve içine göz-ağızdan oluşan ufak daireler koyabilir.

4 yaş çocuğu bu yuvarlağa bacaklar ve kolları da ekleyecektir. İlerleyen yaşlarda çizdikleri figürlere ayrıntılar ekleyeceklerdir.

Çocuk, kendi için önemli olan ayrıntıları daha büyük olarak çizecektir. 6 yaşından önce mekana yerleştirme ve oranlar abartılı olabilir, 6 yaşından sonra gerçekçi oranlar ortaya çıkacaktır. Karalama döneminde çocuk renkleri ayırt edemez, renklerin ayırt edilip, kullanılması 4-5 yaşlarındadır."

Renkler ruhlarını anlatıyor

"Çocuklar o anki ruhsal dünyalarını en iyi tanımlayacak rengi seçerler. Örneğin ebeveyn kaybı ile yas yaşayan bir çocuk kağıdın tümünü siyah renge boyayabilir ya da öfkeli, kızgın bir çocuk kırmızı rengi daha fazla kullanabilir.

Resimlerdeki boyutlar, çocuğun kağıdı nasıl kullandığı da bize çocuk hakkında ipuçları verir.

Örneğin içe kapanık, çekingen, ürkek bir çocuk kağıdın küçük bir kısmını kullanarak, figürleri de çok küçük çizebilir ya da duygularını kontrol etmekte güçlük çeken bir çocuk tüm kağıda yayılarak çizimini tamamlayabilir."

Taktik öğretin müdahale etmeyin

"Anne ve babalar çocuklarına resim ile ilgili birkaç taktik öğretip, onlara yardımcı olabilirler. Birlikte resim yapma faaliyeti çocuk için eğlenceli, aynı zamanda geliştirici bir faaliyettir.

Ancak, çocuğa resmini tamamlarken müdahale etmemek gerekmektedir, bu şekilde çocuk dış dünyadan algıladıklarını kendi algılarıyla birleştirerek 'kendi' ürününü ortaya koyacaktır.

Anne ve babalar çocuklarına ancak motive etmek ve öğretmek amaçlı küçük yardımlarda bulunmalıdır. Çocuk çizdiği resmi anlatmak isterse anne ve babalar onu yorumsuz dinlemelidir. "

Mavi forum

Anne Sütünün Faydaları

Anne sütünün hazmı kolaydır. Bebek çok rahatlıkla hazmeder, hazımsızlığa hemen hemen hiç rastlanmaz.
Anne sütünün sıcaklığı her zaman istenilen derecededir. Çünkü vücut sıcaklığındadır.
Anne sütü, oluşmuş antikorları sayesinde bebeği birçok bulaşıcı hastalığa karşı korur. Bu, özellikle bebeğin ilk aylarında ona doğal bir koruma sağlar.
Anne sütü ile beslenen bebekler genellikle ilk aylarda diğer bebeklere göre daha az hasta olurlar.
Anne sütünde bulunanan demiri bebeğin vucudu kolaylıkla emer.
Anne sütü ile beslenen bebeklerde, inek sütü ile beslenen bebeklerde görülebilen protein alerjisi olmaz.
Emzirme süresi hem anne hemde bebek için mutluluk anlarıdır ve aralarında duygusal bağların kurulmasını sağlar.
Anne sütü hem ekonomiktir ve de büyük kolaylıktır. İstediğiniz an bebeğinizi emzirebilirsiniz. Herhangi bir hazırlık yapmanız gerekmez.
Bebeğinizi emziriyorsanız, sütü veya mamayı ısıtmaya, biberonu doldurup hazırlamaya, beslenme sonrası yıkamaya, sterilize etmeye gerek yoktur. Sadece memenize göstereceğiniz temizlik ve bakım yeterlidir.
Anne sütü ile beslenmenin anneye ayrıca bir önemli yararı vardır, emzirme anne rahminin daha kısa sürede normale dönüşünü sağlar.

Mavi forum

çocuğunuzla oyun oynuyor musunuz?

Çocuğunuzla daha çok vakit geçirin, onunla daha çok oyun oynayın; çocuğunuz daha zeki olsun. Beynin gelişimi gebeliğin ilk ayında başlıyor ve bebek 3-4 yaşına gelene kadar büyük bir hızla devam ediyor. Çocukların zeka gelişiminde, onlarla vakit geçirmenin ve oyun oynamanın önemine dikkat çeken uzmanlar, onları televizyonun zararlı etkilerinden uzak tutmak gerektiğini hatırlatıyor. Acıbadem Hastanesi Kozyatağı, Pediatrik Nöroşirurji Bölüm Sorumlusu Prof. Dr. Memet Özek, çocukluk ve bebeklik dönemindeki beyin gelişimiyle ilgili soruları yanıtladı:

Beyin gelişimi ne zaman başlıyor, bir çocuğun zeki olup olmayacağı anne karnındayken mi belirleniyor?

Gebeliğin birinci ayının sonundan itibaren, beyin dokusu taslak olarak oluşmaya başlar. Buna kafatasımızın içindeki beynin aynısı diyemeyiz; ancak minik bir taslağıdır. Birinci ayın sonunda başlayan bu taslak, gebeliğin beşinci ayının sonunda şekil olarak erişkin beynine benzer hale gelir. Tek fark, erişkin beyninin üzerinde bulunan kıvrımların, beyin girintilerinin burada yer almamasıdır; beşinci ayın sonunda beynin yüzeyi dümdüzdür.

6. aydan sonra hızlanır

Bu kıvrılmalar, katlanmalar altıncı ayda başlar. Zekanın önemli kriterlerinden bir tanesi, beynin içindeki kıvrımların ve tabakalaşmanın oluşmasıdır. Bu da altıncı ile dokuzuncu ay arasında oluyor. Beynin alt yapısı, bebek doğana kadar tamamlanmış olur. Beynin üst yapısının tamamlanması ise doğumda başlar ve 3-4 yaşına kadar devam eder. Dolayısıyla, 3-4 yaşından itibaren çocuğun beyni görüntü olarak erişkin beynine sahip olur. Doğduğumuzda beynimizde ne kadar hücre varsa, hayat boyu da o kadar hücre ile sürdürüyoruz. Yani doğduktan sonra yeni bir hücre yapısı görmüyoruz.

Bir çocuğun zeki olup olmayacağı doğuştan mı belli oluyor?

Çocuğun yapılmış olan MR'ında bir gelişme anomalisi yoksa, çocuğun zekası hakkında erken dönemde bir şey söylenemez. Beynin belli bölgelerinde kıvrımlar yoksa, tabakalaşmada bir problem varsa, çocuğun zekasının olumsuz etkileneceğini söyleyebiliriz. Ama filminde bunları görmüyorsak, bir şey söyleyemeyiz.

Onunla ilgilenin

Beyin hücreleri, çok fazla uzantıları, kolları, bacakları olan hücrelerdir. Bir hücre çevresindeki diğer hücrelerle ne kadar çok bağlantı kuruyorsa, biz buna bilimsel olarak sinaps deriz, zihinsel gelişim de o kadar iyi olur. Bu tabii zekayı etkileyen faktörlerden bir tanesi, buna bizim dışardan müdahale etme imkânımız yok. Sinaps sayısı doğduktan bir süre sonra aynı devam eder; fakat bunların sayısını dış uyaranlarla artırabiliriz. Bir bebekle konuştuğunuz zaman, sürekli olarak onunla ilgi içinde olduğunuz zaman, bu sayıyı artırabilirsiniz. Aşağı baktırmak, yukarı baktırmak, dokunmak, konuşmak, gözle takip ettirmek hep dış uyaranlardır. Bunları ne kadar çok kullanırsanız, sinaps sayısı da ona göre artış gösterir. Bebek gelişirken onu kucağınıza alıp öpmeniz yeterli değildir. Doğduktan sonra süren beyin gelişimini beslenme koşulları da etkiler. Belli mineraller ve protein yönünden zengin beslenme büyük önem taşıyor. Yapılan araştırmalar, beslenmenin kötü olduğu coğrafi bölgelerde çocukların ortalama zekalarının daha düşük olduğunu gösteriyor.

Çocukların zekasını geliştirmek için neler yapılabilir?

Teke tek ilgi büyük önem taşır. Çocuklarla vakit geçirdiğimiz zaman, asıl hedefimiz onların ağlamasını, yaramazlık yapmalarını önlemek değil; onlarla bilgi dağarcıklarını geliştirecek ölçüde ilgilenmek olmalıdır. Özellikle üç yaşına kadar bu büyük önem taşır. Çocuğu üç saat televizyonun önüne koyup bırakmak olumsuz bir şeydir; çocuğunuzun zekasının yerinde saymasına yol açar. Üç saati çocuğunuzla oyun oynayıp basit şeyler öğretmeye harcamalısınız. Hangi hayvan ne ses çıkarır gibi; çünkü bunlar hep ilintidir. İlintileri kurabilmek ise, zekadır. Zeka, bir yerde öğrenilen bir bilgiyi bir başka yerde, doğru yerde kullanabilmektir. Çok iyi ezber kabiliyetine sahip olmak ise zeki olmak anlamına gelmez.

Çocukken oluşan beyin hasarları daha mı rahat onarılıyor?

Hasar görmüş bölgenin çevresindeki hücrelerin bir kısmı, hasarlı bölgenin görevlerini belli bir oranda üstlenebiliyor. Çocukluk döneminde, bu daha fazla oluyor; yaş ilerledikçe bu yeteneğimizi kaybederiz. Diyelim ki, kaza geçiren ve sağ eli oynatan merkezi hasar gören iki hastamız var. Biri üç, diğeri de altmış yaşında. Hasara uygun bir rehabilitasyon sürecinden sonra, üç yaşındaki çocuğun durumu çok daha iyi olacaktır.

Mavi forum

Dünyanın en zor mesleği anne-babalık

Dünyanın En Zor Mesleği: Ana Babalık
“Çocuk sahibi olmak,
sonsuza kadar kalbinizi bedeninizin dışında tutmaktır”
Elizabeth Stone
“Anne baba olmak, dünyanın en zor mesleğidir” diyor uzmanlar. Freud şöyle demiş; gerçekleştirmesi çok hayati ve çok güç olan üç meslek vardır: Anne baba olmak, psikolojik danışman olmak, öğretmen olmak. Neden? Çünkü üçünün ortak özelliği: Bir insanın gelişmesine, biçimlenmesine ve kendini gerçekleştirmesine etki etmeleridir.
Freud’a göre çocuğun kişiliği 0-6 yaşlarında biçimlenir ve bunda en önemli etki ana baba tutumlarına aittir. Bir diğer ifade ile “aile ortamı” yeni kuşakların yetiştiği bir ortamdır. Bu ortam ne kadar sağlıklı olursa, çocuğun kişiliği de dengeli ve uyumlu olarak gelişebilir.

Sağlıklı aileyi yaratan şey, bir erkekle bir dişinin bir arada bulunması değil; evlilik bağı ile bir arada bulunan kadın ve erkeğin, kadınsı ve erkeksi özellikleri dengeleyebilmiş, olgun birer yetişkin olmalarıdır.

Toplumun, büyük bir sorumluluk ve beceri gerektiren aile kurma konusunda, üyelerine hiçbir biçimde rehberlik yapmıyor olması bence büyük bir sorumsuzluk! Tüm üyelerinin, çocuklar kadar anne babanın da, koşulsuz sevgiye, anlayışa ve yapıcı psikolojik ve sosyal davranış kalıplarına sahip, mutlu, üretken ve kendinden hoşnut bireyler haline gelebileceği bir aile yaratmak gerçekten çok güç bir iş... Ama olanaksız değil! Bunu yaratmak mucize değil! Çünkü sağlıklı ailenin nitelikleri, temel koşulları konusunda yüzyıllardır ileri sürülen görüşler, yapılmış gözlem ve araştırmalar, geliştirilmiş kuramlar var... Ancak genellikle bunları uygulamak, sağlıklı aile ortamını yaratacak koşulları oluşturmak yerine işi “kader”e yüklemek işimize geliyor. Çünkü bu en kolayı... İşler yolunda gidene kader “yüzümüze güler” gitmezse “utanır”! Böylece kimse sorumlu tutulmaz. Suçlu aranmaz. Başa gelen çekilir!

Oysa birey olmanın gereği “kendi kaderini yapmak” tır.
Bunun için sorumluluk üstlenmek, çaba harcamak ve kendini geliştirmektir.
Anne baba olma sertifikanız var mı?

…”Anne baba olma” insanda var olan biyolojik bir yeterliliktir. Ama ‘iyi anne baba olma” öğrenilmesi gereken bir durumdur. Bu bir sanat, bir meslek ya da bir beceri olarak düşünülebilir. Nasıl nitelersek niteleyelim artık günümüzde bütün meslekler ve sanat dalları ya da herhangi bir alanda beceri kazanmak uzun bir eğitimi, bilimsel ilkelerle çalışmayı, zaman ve enerji harcamayı gerektirmektedir.

Bina yapan mühendisi, makineyi tamir eden teknisyeni, doktoru, kimyageri, okulda eğitim veren öğretmeni yetiştiriyoruz. Aldıkları eğitimin yanı sıra yeterliliğini kanıtlaması için sınavlar yapıyoruz. Yeterli bulmazsak işe almıyoruz. Araba kullanmak isteyenlere ilkokul diplomasıyla birlikte sürücülük ehliyetini şart koşuyoruz.

Peki anne babalık gibi önemli bir mesleği-sanatı icra edenlerden ve toplumun geleceğini oluşturacak olan çocuklarımızı yetiştirenlerden ne istiyoruz? Hiç bir koşulumuz yok. Ne ilkokul diploması, ne çocuk yetiştirme ehliyeti, ne de anne babalık sertifikası!

Doğrusunu söylemek gerekirse önceden hazırlanmadan anne baba oluyoruz ve genellikle bu işi yaparken öğreniyoruz. Ve ne yazık ki bu sınamaların sonucunda ki yanılmaların bedelini sadece yeni yetişen nesiller değil, toplumca ödüyoruz.
0 halde “iyi anne baba olma”nın çaba, enerji ve zaman harcanarak öğrenilebilecek bir sanat, bir beceri olduğu yaklaşımı benimsenerek “anne baba eğitimi” hizmetleri gerçekleştirilmelidir.

Bu konuda gerçekleştirilen “Anne Baba Okulu” uygulamaları böyle bir eğitim alan anne ve babaların kendilerinde ve çocuklarındaki olumlu etkileri ortaya koymaktadır.

Bu tip uygulamaların yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi, ayrıca bu uygulamaların sağlık hizmetleri ile bütünleştirilmesi, halk konferansları, kitle iletişim araçlarıyla, basın-yayın organları ile desteklenmesi gerekmektedir.
Bu alanda bir başka öneri ise; çocuğun bakımı,beslenmesi, sağlığının korunması, gelişimi ve ailede eğitimin okul programlarıyla bütünleştirilmesidir.

Bütün bu eğitim hizmetlerine ek olarak gençlere,evlilik öncesi rehberlik hizmetleri, ailelere yönelik danışmanlık hizmetleri konu ile bütünleşen diğer hizmet alanlarını ortaya koymaktadır.
Sağlıklı anne baba olmak


Ailede herkese mutluluk, gelişme ve başarı şansı sağlamak için, geleceğin anne babalarının, aşağıdaki yetenekleri kendilerinde geliştirmeleri gereklidir:
 Kendi duygularını tanıma, kabul etme ve ifade edebilme
 Başkalarının duygularını tanıma, kabul etme ve paylaşabilme
 Kendini sevme, kabul etme ve kendine değer verme
 Başkalarını (özellikle eşini, çocuğunu) koşulsuz sevebilme ve değer verebilme
 Dikkatini toplayabilme, bir işe/konuya odaklanabilme, kendini güdüleyebilme
 Duygularını denetleyebilme ve yönetebilme
 Kendi davranışlarını kontrol edip sorumluluğunu alabilme
 Kendine güvenme ve başkalarına özgüvenini arttırması için destek verebilme
 Günlük yaşamda ortaya çıkması kaçınılmaz olan streslerle başa çıkabilme
 Kendisinin ve başkalarının gereksinimlerine (fizyolojik, sosyal, psikolojik, eğitimsel… ) duyarlı olma, saygı gösterme ve bunları karşılamak için çaba harcama

Bu liste uzatılabilir. Belki bazı maddeler birleştirilebilir. İfade edilenler, olgun insan, sağlıklı insan olabilmenin gerekleridir. Hepsi birbiriyle oldukça ilişkilidir. Bu yetenekleri / nitelikleri kendinizde ne derece bulabiliyorsunuz? Her bir maddeye göre kendinizi derecelendirin. Şöyle ki; 1: en az ve 10: en çok olmak üzere her bir madde için kendinize
1 ‘den 10’a kadar bir derece verin ve puanlarınızı toplayın.

Sonuç 10 ile 100 arasında değişebilir. Sonucu değerlendirin; puanınız 50’nin altında ise kendinizi geliştirmeye ihtiyacınız var. Güzel, bunun farkında olduğunuza göre hemen bir plan yapmaya başlayabilirsiniz. Eğer 50-75 puan arasında aldıysanız, gelişmeye devam! Yetmiş beş puanın üzerinde iseniz sonuç aynı; gelişmeye devam! Yok eğer 100’e yakın bir puan ile taçlandırdıysanız kendinizi.. biraz düşünmek gerek. Çünkü kendini “mükemmel görmek” pek sağlıklı bir tutum olarak görülmez biz psikolojik danışmanlarca. Çünkü ‘mükemmel olmak” sıkıcıdır ve gelişmeye engeldir.

Belki değerlendirmeyi yeniden yapmak isteyebilirsiniz. Bir de puanlamayı sizi çok iyi tanıyan eşiniz ya da sizi çok iyi tanıdığına inandığınız birine yaptırmayı deneyebilirsiniz. Ama uyarmam gerek, sonun da kavga etmek yok!

O halde sağlıklı çocuklar yetiştirmek için öncelikle sağlıklı anne babalar olmak gerekmektedir. Elbette sadece fiziksel olarak değil, psiko-sosyal yönden sağlıklı olmak ve çocuk yetiştirme konusunda olumlu tutumlara sahip olmak gereklidir.

Çocuk gelişimi alanında çalışan uzmanların sık sık söylediği ve anne babaların –her zaman- nefret ettiği bir söz şudur: “Sorunlu çocuk yoktur,sorunlu anne baba vardır.” Hoşumuza gitmese de bu söz –çoğunlukla-doğrudur!...

Mavi forum

eşinizi kendi kalıbınıza sokmaya çalışmayın

Mutlu ve uyumlu çiftler, birbirini olduğu gibi kabul eden, seven ve onaylayan eşlerdir.

Böyle olmasa evlilik gerçekleşebilir mi? Evlilikte eşler arasında ne kadar çok destek, birbirini takdir ve birlik beraberlik varsa o kadar da güven ve uyum gerçekleşiyor. Eşlerden birinin diğerini kendi isteği doğrultusunda değiştirmeye, kısaca kendi zihnindeki kalıba sokması evlilikte geçim problemlerine, anlaşmazlıklara yol açıyor. Uyum her iki eşin tabii olarak bazı davranışlarını değiştirmesiyle mümkün olsa da temel özelliklerin değişmesi ise ya hiç mümkün olmuyor ya da az bir kısmı zamanla değişebiliyor.

Kişi belli konularda değişmeyi istese de eşinin birden değişmeye zorlayan eleştirileri karşısında tepki göstererek bu konudaki isteklere karşı duyarsızlaşabiliyor. Eşler birbirini temel noktalarda değişeceğini düşünerek değil, olduğu gibi kabul ederek evlendiklerinde ise hayal kırıklıklarından ve gereksiz gerginliklerden baştan korunmuş oluyorlar. Bunun için eş seçimi esnasında her iki eş birbirinin dinî, ahlakî ve kişisel özelliklerini mümkün mertebe iyi öğrenmeli; ailesini ve etkili sosyal çevresini tanımalı ve denkliğe önem vermelidir. Her konuda benzerlik olmasının mümkün olmayacağı da unutulmamalıdır. Farklılıklar tamamlayıcıdır.

Evliliğin kurulması ve sürdürülmesi için temel şartların gerçekleşmesi ve kişilerin evrensel ve yaşadıkları toplumun ahlak kurallarına göre hareket etmeleri gerekmektedir. Bunların sağlanmasından sonra her iki eşin detaylarda anlayışlı olması evliliği kolaylaştırmaktadır.

Kusursuz insan olmayacağı gibi kişilerin önem verdikleri konular kişiden kişiye, kültürden kültüre değişir. Bir kişi için çok önemli olan bir özellik diğeri için o kadar önemli olmayabilir. Farklı bakış açıları, davranış özellikleri bu şekilde ortaya çıkmaktadır ki bu da insanlığın çok yönlü gelişimi için gereklidir.

Ailelerde eş tarafından değişime zorlanma her konuda olabiliyor. Diğer taraftan dinî, ahlakî, kişisel, sosyal vb. her türlü gelişim kişinin hayat şartlarına, aldığı eğitime ve iç hazırlığına bağlı belli süreçleri gerektirmektedir. Bunların hepsi bireye özeldir ve zorlanmalar bu süreçleri olumsuz şekilde etkilemektedir.

Değişime açık olmak, güzel bir kişilik özelliği olsa da prensipli ve kararlı olmak başka bir güzel özelliktir. Kişinin karakter sahibi, sağlıklı ve uyumlu bir birey olabilmesi bu iki özelliği birbirine zarar vermeyecek şekilde yerine göre dengeli bir şekilde kullanabilmesine bağlıdır. Bu sebeple kişilik üzerinde aşırı baskılar, eleştiri ve suçlamalar kişide yoğun strese yol açıp kişilik üzerinde tehdit olarak algılanabilmektedir.

Koşulsuz sevgi güven veriyor

Evliliğin başında eşi tarafından değişmeye zorlanmadan koşulsuz bir sevgiyle sevilen kişinin kendisine, eşinin sevgisine, evliliğe olan güveni artar. Yine eşlerin birbirinin olumlu özelliklerini görmeleri, bunu ifade etmeleri, birbirlerine güzel sözler söylemeleri duygusal yakınlığı ve bağlılığı artırır. Huzurlu ortam kişinin kendisini geliştirmesini kolaylaştırır. Bundan sonra kişi sevdiği eşini memnun edecek davranışları yapmaya karşı daha çok istek duyar. Bununla beraber bu zaman ister.

Diğer taraftan eşlerin birbirini suçlamamakla birlikte ihtiyaçlarını ifade etmeyi, olumsuz bir durumdan duydukları rahatsızlığı aşırıya varmadan ifade etmeyi ihmal etmemeleri gerekir.

İhtiyaçların ölçülü şekilde ifadesi ve problemlerin suçlamadan dile getirilmesi eşlerin kendi duygu, düşünce ve davranışları hakkında iç görü sahibi olmasını kolaylaştırarak farkındalığa yol açar.

Bununla beraber olumlu ifadelerle daha çok problem ve ihtiyaçların daha az dile getirilmesi gerekir.

Kişi kendi kusurlarının farkında olunca kendisini geliştirmeyi de zamanla başarabilir. Yine eşinin ihtiyaçlarının da farkında olunca o konularda da hayatını ve davranışlarını zamanla düzenleyebilir. Karşılıklı uyum, değişim ve gelişim bu şekilde zamanla gerçekleşmektedir. Öyle olur ki birbirini seven bazı çiftler bir zaman sonra bazı konularda birbirinden etkilenmeye, birbiri gibi düşünmeye, konuşmaya, davranmaya bile başlarlar.

Eşlerin dikkat etmeleri gereken hususlar:

Eşlerin başta birbirini olduğu gibi kabul etmesi evlilikte güven ortamı meydana getirir.

Eşlerin birbirini kendi kalıplarına sokmaya çalışması stres ve direnç meydana getirir.

Koşulsuz sevginin meydana getirdiği huzurlu ortam kişisel gelişimi kolaylaştırır.

İhtiyaçlar ölçülü şekilde ifade edilmelidir.

İhtiyaçların ve problemlerin ölçülü ifadesi eşlerin farkındalığını kolaylaştırır.

Değişim için iç görü (kendini tanıma) ve farkındalık gerekir.

Değişim zaman ve sabır ister.

Mavi forum